MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Kanker van de neus-keelholte

Kanker van de neusdoorgangen en het bovenste gedeelte van de farynx (nasofarynx of neus-keelholte) kan bij kinderen en jongvolwassenen voorkomen. Kanker van de neus-keelholte is zeldzaam in Nederland, maar in Azië is het een van de meest voorkomende vormen van kanker. Deze vorm van kanker komt ook vaker voor bij Aziatische immigranten. Bij Aziaten die in Nederland geboren zijn, komt de aandoening iets minder vaak voor dan bij hun geïmmigreerde ouders.

Het Epstein-Barr-virus, dat de ziekte van Pfeiffer veroorzaakt, speelt een rol bij het ontstaan van kanker van de neus-keelholte. Daarnaast hebben kinderen en jongvolwassenen die veel zoute vis eten een groter risico van kanker van de neus-keelholte, vooral als ze weinig vitaminen binnenkrijgen.

Vaak is het eerste symptoom een aanhoudende verstopping van de neus of de buis van Eustachius, wat een vol gevoel of pijn in de oren en gehoorverlies kan veroorzaken, meestal éénzijdig. Als de buis van Eustachius verstopt is, kan zich vocht ophopen in het middenoor. De patiënt kan pus- of bloedafscheiding uit de neus hebben. Incidenteel raakt een gedeelte van het gezicht of een oog verlamd. De kanker breidt zich vaak uit naar de lymfeklieren in de hals.

De kanker wordt gediagnosticeerd door een biopsie van de tumor, waarbij een stukje weefsel wordt weggenomen voor microscopisch onderzoek. Er wordt een CT- of MRI-scan van hoofd en hals gemaakt om te bepalen hoe ver de kanker zich heeft uitgebreid. De tumor wordt behandeld met radiotherapie en chemotherapie. Als de tumor groot is of blijft bestaan, kan operatief ingrijpen noodzakelijk zijn. In totaal overleeft 35% van de patiënten ten minste de eerste vijf jaar na de diagnose. Vroegtijdige behandeling verbetert de prognose aanzienlijk.

illustrative-material.sidebar 1

Spreken zonder stembanden

Om te kunnen spreken zijn geluidsgolven (trillingen) nodig en een middel om deze trillingen in woorden om te vormen. De stembanden zorgen normaal gesproken voor de trillingen, die vervolgens door de tong, het gehemelte en de lippen tot spraakklanken worden omgevormd. Mensen bij wie de stembanden zijn verwijderd, kunnen hun spraak terugkrijgen als de trillingen op een andere manier tot stand kunnen worden gebracht, omdat hun tong, gehemelte en lippen nog steeds in staat zijn om van deze nieuwe trillingen woorden te maken. Er zijn drie manieren waarop mensen zonder strottenhoofd geluidstrillingen kunnen produceren: slokdarmspraak, een elektrolarynx of een ‘Groninger knoopje'.

Bij slokdarmspraak wordt de patiënt geleerd om lucht in de slokdarm in te slikken en de lucht, net als bij ‘boeren', geleidelijk te laten ontsnappen om een geluid voort te brengen. Slokdarmspraak is moeilijk aan te leren en kan voor anderen slecht verstaanbaar zijn, maar er zijn geen chirurgische ingrepen of mechanische hulpmiddelen voor nodig.

De elektrolarynx is een triltoestel dat als geluidsbron fungeert wanneer het tegen de hals wordt gehouden. Het brengt een kunstmatig, mechanisch geluid voort. Een elektrolarynx is eenvoudiger te gebruiken en te verstaan dan slokdarmspraak, maar er zijn batterijen voor nodig en het toestel moet worden meegedragen.

Een ‘Groninger knoopje' is een eenrichtingsklep die langs operatieve weg wordt ingebracht tussen de luchtpijp (trachea) en de slokdarm (oesofagus). Tijdens uitademing leidt de klep lucht de slokdarm in, waardoor geluid ontstaat. Het gebruik van een ‘Groninger knoopje' vergt veel oefening, maar veel mensen kunnen er uiteindelijk zonder veel moeite en vloeiend mee spreken. De klep kan vele maanden blijven zitten, maar moet elke dag worden gereinigd. Als de klep niet goed functioneert, kunnen per ongeluk voedsel of vloeistoffen in de luchtpijp komen. Sommige soorten kleppen werken alleen als de opening in de luchtpijp met een vinger wordt dichtgehouden, terwijl andere soorten ‘handsfree' functioneren.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Kanker van de neus en neusbijholten

Volgende: Kanker van het strottenhoofd

Illustraties
Tabellen
Disclaimer