MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Kanker van de amandelen

Kanker van de amandelen komt voornamelijk voor bij mannen en houdt nauw verband met roken en alcoholconsumptie. Deze vorm van kanker breidt zich vaak uit naar de lymfeklieren in de hals. Kanker van de amandelen komt het meest voor bij mensen in de leeftijd van 50 tot 70 jaar.

Vaak is keelpijn het eerste symptoom. De pijn straalt gewoonlijk uit naar het oor aan dezelfde kant als de aangetaste amandel. Soms is een knobbel in de hals echter het eerste symptoom. Deze knobbel is het gevolg van uitzaaiing (metastasering) van de kanker naar een lymfeklier. Een arts stelt de kanker vast door een biopsie van de amandel uit te voeren, waarbij een stukje weefsel wordt weggenomen voor microscopisch onderzoek. Het gebruikelijke onderzoek bestaat uit een laryngoscopie (onderzoek van het strottenhoofd), bronchoscopie (onderzoek van de bronchiën) en een oesofagoscopie (onderzoek van de slokdarm). Deze gebieden worden onderzocht vanwege de aanzienlijke kans (tot 10%) dat er nog meer kwaadaardige tumoren zijn.

De behandeling bestaat veelal uit radiotherapie en chirurgie. Bepaalde typen chemotherapie zijn ook effectief, althans in combinatie met radiotherapie. Tijdens de operatie kunnen de tumor, de lymfeklieren in de hals en een deel van de kaak worden weggenomen. Er zijn belangrijke vorderingen geboekt op het gebied van plastische chirurgie na chirurgisch ingrijpen om de kanker weg te nemen, resulterend in aanzienlijke verbeteringen wat betreft functie en uiterlijk. Ongeveer 50% van de patiënten overleeft minimaal de eerste vijf jaar na de diagnose. Het precieze cijfer is echter afhankelijk van het stadium van de kanker toen de behandeling werd uitgevoerd.

illustrative-material.sidebar 2

Een knobbel in de hals

Een arts kan een abnormale knobbel in de hals ontdekken bij iemand die geen andere symptomen heeft. De meeste knobbels zijn vergrote lymfeklieren, die groter kunnen worden door een nabijgelegen infectie, zoals een keelinfectie. Een vergrote lymfeklier kan echter ook door kanker worden veroorzaakt. Het kan daarbij gaan om kanker van de lymfeklier (lymfoom) of kanker die zich vanuit elders in het lichaam naar de lymfeklier heeft uitgezaaid (metastase). Elke knobbel die langer dan een paar dagen aanwezig blijft, dient daarom door een arts te worden onderzocht. Pijnloze knobbeltjes geven meer aanleiding tot zorg dan pijnlijke, omdat pijnlijke klieren meestal door een infectie worden veroorzaakt.

De arts onderzoekt eerst oren, neus, keel, strottenhoofd, amandelen, tongwortel, schildklier en speekselklieren. Vaak wordt ook het achterste gedeelte van de keel met een spiegeltje of een dun buigzaam kijkbuisje onderzocht. Meer onderzoek is nodig bij ontbreken van een duidelijke infectiebron of een zichtbaar kwaadaardig plekje. Het eerste onderzoek betreft vaak een naaldbiopsie van de vergrote lymfeklier, maar kan ook een CT-scan of MRI van hoofd en hals zijn. Kinderen, bij wie de knobbeltjes zeer vaak door een infectie worden veroorzaakt, krijgen vaak antibiotica toegediend. Gewoonlijk worden röntgenfoto's van het bovenste deel van het maag-darmkanaal, een schildklierscan en een CT-scan van de borst gemaakt om andere delen van het lichaam op kanker te controleren. Soms is direct onderzoek van het strottenhoofd (laryngoscopie), de longen (bronchoscopie) en de slokdarm (oesofagoscopie) noodzakelijk.

Wanneer er kankercellen in een vergrote lymfeklier in de hals worden gevonden en er geen tekenen van kanker elders in het lichaam zijn, worden de gehele lymfeklier met de kankercellen en de lymfeklieren en vetweefsel eromheen verwijderd. Als de tumor groot genoeg is, kunnen ook de halsader (vena jugularis interna) samen met nabijgelegen spierweefsel en zenuwen worden weggenomen. Vaak wordt ook radiotherapie toegepast.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Kanker van de neus en neusbijholten

Illustraties
Tabellen
Disclaimer