MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Beschadiging door een stomp voorwerp

Als een stomp voorwerp het oog raakt, kunnen de structuren aan de voorkant (ooglid, bindvlies, oogwit, hoornvlies, iris en lens) en de achterkant (netvlies en oogzenuw) beschadigd raken. Bij een dergelijke klap kunnen ook de botten rondom het oog breken. Stomp letsel kan zelfs scheuren (laceraties) in het oogweefsel tot gevolg hebben.

Symptomen

Tijdens de eerste 24 uur na een oogbeschadiging met een stomp voorwerp kan er bloed in de huid van het ooglid en omringende gebieden lekken, waardoor een bloeduitstorting (blauwe plek) ontstaat. Dit wordt een ‘blauw oog' genoemd. Als er aan het oogoppervlak een bloedvat scheurt, wordt het bindvlies (conjunctiva) rood. Oppervlakkige bloedingen kunnen er ernstig uitzien, maar zijn meestal licht. Ze verdwijnen zonder behandeling. De rode plek kan binnen een paar dagen enigszins groen en vervolgens geel worden. Alle sporen van de bloeding verdwijnen doorgaans binnen 1 tot 2 weken. Sneden of scheuren, klein of groot, komen eveneens vaak voor. Zij leiden tot bloedingen van de huid.

Beschadigingen aan de binnenzijde van het oog zijn ernstiger dan die aan het oppervlak. Als er bloed in de voorste oogkamer loopt (traumatische hyphaema), heeft dat ernstige gevolgen. Daarom moet een oogarts worden geraadpleegd. Symptomen van bloedingen in de voorste oogkamer zijn onder andere een verminderd gezichtsvermogen en gevoeligheid voor licht. Bloed in de voorste oogkamer kan verhoogde druk in het oog veroorzaken (glaucoom). Verdere bloedingen in het oog kunnen dagen na het oorspronkelijke letsel optreden.

Verder kunnen er bloedingen in het achterste compartiment van het oog (het glasachtig lichaam) optreden, kan de iris (het gekleurde deel van het oog) scheuren of kan de lens van zijn plaats worden geduwd. Bloedingen kunnen tevens in het netvlies (retina) voorkomen. Het netvlies kan door verwonding ook scheuren of loslaten van de achterwand van het oog (netvliesloslating). In eerste instantie veroorzaakt een losgeraakt netvlies soms beelden van onregelmatige zwevende vormen of lichtflitsen en kan het zicht wazig worden, maar daarna gaat het gezichtsvermogen sterk achteruit. (zie Aandoeningen van het netvlies: Loslaten van het netvlies)

Bij ernstig letsel kan de dikke, vezelige laag van de oogbol (het oogwit of de sclera) scheuren.

Behandeling

Als het onduidelijk is hoe ernstig het oogletsel door het stompe voorwerp is of als het gezichtsvermogen is aangetast, moet de patiënt onmiddellijk een arts raadplegen. In het algemeen moet de verwonding door een oogarts worden gecontroleerd.

Gedurende de eerste 24 tot 48 uur kunnen zwelling en pijn bij een blauw oog met een ijskompres worden verlicht. Als de huid rondom het oog of die van het ooglid is gescheurd, kunnen hechtingen nodig zijn. Hechtingen aan de rand van het ooglid moeten indien mogelijk door een oogchirurg worden gemaakt, zodat er geen misvormingen ontstaan waardoor de oogleden niet meer goed kunnen sluiten. Ook beschadigde traanbuisjes moeten door een oogchirurg worden behandeld.

Een snede of scheur in het oog moet worden onderzocht door een oogarts die kan bepalen hoe diep deze is en of het letsel operatief moet worden hersteld. Bij veel verwondingen is alleen het bindvlies geraakt en hierbij is een operatie niet altijd nodig. Sneden in de diepere lagen van het oog (oogwit) of het hoornvlies (cornea) moeten over het algemeen worden gehecht. Gewoonlijk krijgt de patiënt geneesmiddelen om de pijn te verlichten totdat de snede is genezen.

De behandeling voor bloedingen in de voorste oogkamer bestaat meestal uit bedrust, waarbij het hoofdeinde van het bed wordt verhoogd om het bloed sneller te laten bezinken, en oogdruppels om de pupil te verwijden en ontstekingen in het oog te verminderen. Gedurende enkele weken moet het gebruik van acetylsalicylzuur Handelsnaam
Acetylsalicylzuur
Aspirine
Aspro
(aspirine) en andere niet-steroïde anti-inflammatoire preparaten (NSAID's) die bloedingen kunnen verergeren, worden vermeden.

Als een snede tot in het binnenste van het oog is doorgedrongen, worden om infectie in de oogbol (endoftalmitis) te voorkomen antibiotica meestal eerst intraveneus gegeven en later soms oraal. Oogdruppels die de pupil verwijden, kunnen bloedingen van de iris voorkomen en de gevoeligheid voor licht verminderen die vaak met oogletsel gepaard gaat. Vaak worden corticosteroïde oogdruppels toegediend om de ontsteking te verminderen. Vaak wordt een oogdop gebruikt om het oog tegen verdere beschadigingen te beschermen. Na ernstige beschadigingen kan het gezichtsvermogen geheel of gedeeltelijk verdwijnen, zelfs na behandeling door de chirurg. Zeer zelden kan, na een ernstige snede of scheur in één oog, het niet-verwonde oog ontstoken raken (sympathische oftalmie). Dit kan leiden tot gedeeltelijk verlies van het gezichtsvermogen of zelfs tot blindheid.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Brandwonden

Illustraties
Tabellen
Disclaimer