MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Infectieuze conjunctivitis

Bij infectieuze conjunctivitis (bindvliesontsteking) is het bindvlies meestal door een virus-, bacterie- of schimmelinfectie ontstoken.

Het bindvlies kan door uiteenlopende micro-organismen geïnfecteerd raken. Meestal gaat het hierbij om virussen en dan vooral van de groep adenovirussen. Bacteriële infecties komen minder vaak voor. Bindvliesontstekingen door virussen en door bacteriën zijn beide zeer besmettelijk en kunnen gemakkelijk worden overgedragen van de ene persoon op de andere of van het geïnfecteerde oog van een patiënt op het niet-geïnfecteerde oog. Schimmelinfecties zijn zeldzaam en komen vooral voor bij patiënten die langdurig corticosteroïde oogdruppels gebruiken en bij oogverwondingen door plantaardig materiaal. Pasgeborenen zijn bijzonder gevoelig voor ooginfecties, die zij kunnen oplopen van organismen in het geboortekanaal (neonatale conjunctivitis). (zie Problemen bij pasgeborenen:Neonatale sepsis (bloedvergiftiging bij pasgeborene)Tabellen)

Insluitselconjunctivitis is een bijzonder langdurige vorm van bindvliesontsteking die wordt veroorzaakt door bepaalde stammen van de bacterie Chlamydia trachomatisserotype D-K. Insluitselconjunctivitis wordt verspreid door contact met genitaal vocht van iemand met een genitale Chlamydia-infectie. Een ander type bindvliesontsteking wordt veroorzaakt door Neisseria gonorrhoea (gonorroe), een seksueel overdraagbare aandoening die zich ook naar het oog kan verspreiden.

Bij ernstige infecties kan er littekenweefsel op het bindvlies ontstaan, dat afwijkingen in de traanfilm kan veroorzaken. Soms verspreiden ernstige bindvliesinfecties zich naar het hoornvlies, het doorzichtige gedeelte van het oog.

illustrative-material.sidebar 1

Wat is bindvliesontsteking?

Bindvliesontsteking of conjunctivitis is een infectie met een bacterie of virus. Een van de ernstigste vormen van bindvliesontsteking wordt door een aantal specifieke stammen van het adenovirus veroorzaakt. Deze infectie, keratoconjunctivitis epidemica, is uiterst besmettelijk en veroorzaakt vaak grote uitbraken binnen een gemeenschap of school. De infectie wordt door contact met geïnfecteerde secretie verspreid. Dergelijk contact kan plaatsvinden rechtstreeks tussen twee personen of via besmette voorwerpen, waaronder instrumenten van artsen.

De symptomen van deze infectie lijken op die van andere typen virale conjunctivitis: roodverkleuring, irritatie, gevoeligheid voor licht en dunne, waterige afscheiding. Veel patiënten krijgen een gezwollen lymfeklier vóór het oor aan de aangetaste kant. Deze symptomen houden doorgaans één tot drie weken aan. Sommige patiënten zien wazig, wat wel enkele weken tot maanden kan duren voordat het overgaat.

Keratoconjunctivitis epidemica geneest volledig zonder specifieke behandeling. Soms worden oogdruppels met corticosteroïden voorgeschreven als patiënten last hebben van wazig zien of overgevoeligheid voor licht. Een goede hygiëne, vooral handenwassen, is noodzakelijk om de verspreiding van de infectie te minimaliseren. Meestal blijven patiënten enige dagen thuis van werk of school.

Symptomen en diagnose

Een geïnfecteerd oog voelt soms geïrriteerd en fel licht is onaangenaam. Het bindvlies wordt roze door de verwijde bloedvaten en het oog scheidt vocht af. Bij een bindvliesontsteking door virussen is de afscheiding vaak waterig, terwijl deze bij een bacteriële infectie dikker en wit of geel is, maar dit onderscheid gaat niet altijd op. Door de afscheiding plakt het oog vaak dicht, vooral 's nachts. De afscheiding kan er ook toe leiden dat het zicht wazig wordt. Dit wordt weer beter wanneer de afscheiding wordt weggewassen. Als het hoornvlies geïnfecteerd is, wordt het zicht ook wazig, maar dit wordt niet beter als het oog wordt gewassen. Zeer zelden veroorzaken ernstige infecties die littekens op het hoornvlies hebben achtergelaten, langdurige problemen met het gezichtsvermogen.

Patiënten met insluitselconjunctivitis of met conjunctivitis door Neisseria gonorrhoea hebben vaak symptomen van een geslachtsziekte, bijvoorbeeld afscheiding uit de penis of de vagina en een branderig gevoel tijdens de urinelozing.

De diagnose ‘infectieuze conjunctivitis' wordt op basis van de symptomen en het uiterlijk gesteld. Het oog wordt zorgvuldig onderzocht met een spleetlamp, een instrument waarmee het oogoppervlak vergroot zichtbaar wordt. Met de spleetlamp kan de arts de ontsteking van het bindvlies of de infectie van het hoornvlies en het voorste gedeelte van het oog (voorste oogkamer) zien.

Het is moeilijk om alleen op grond van het uiterlijk bindvliesontsteking door virussen te onderscheiden van bindvliesontsteking door bacteriën, hoewel de aanwezigheid van een infectie van de bovenste luchtwegen de kans vergroot dat het om een virusinfectie gaat. Infecties van de bovenste luchtwegen gaan vaak vergezeld van bindvliesontsteking door virussen, terwijl ze zelden bij bindvliesontsteking door bacteriën voorkomen. Soms worden er monsters van geïnfecteerde secretie naar een laboratorium gestuurd om door middel van een kweek te onderzoeken welk organisme de infectie heeft veroorzaakt. Meestal doet een arts dit echter wanneer de symptomen ernstig zijn of herhaaldelijk terugkeren, of wanneer hij vermoedt dat Chlamydia of N. gonorrhoea de oorzaak is.

Prognose en behandeling

De meeste mensen met infectieuze conjunctivitis worden uiteindelijk vanzelf beter. Sommige infecties, vooral wanner ze door bepaalde bacteriën worden veroorzaakt, kunnen echter lang duren als ze niet worden behandeld. Insluitselconjunctivitis houdt maanden aan.

Personen met bindvliesontsteking moeten het ooglid voorzichtig reinigen met kraanwater en een schoon washandje om het afgescheiden vocht te verwijderen. Koude kompressen verzachten soms de irritatie. Omdat een infectieuze conjunctivitis (zowel door bacteriën als door virussen) zeer besmettelijk is, moet de patiënt de handen goed wassen voor en na het reinigen van het oog en het opbrengen van oogzalf of -druppels. Ook moet de patiënt erop letten dat niet eerst het geïnfecteerde oog en daarna het andere oog wordt aangeraakt. De handdoeken en washandjes die worden gebruikt om het oog te reinigen, moeten apart worden gehouden van andere handdoeken en washandjes. Als iemand infectieuze conjunctivitis heeft, gaat hij meestal een paar dagen niet naar zijn werk of naar school, net als bij een verkoudheid.

Antibiotica helpen alleen bij een bacteriële bindvliesontsteking. Omdat het moeilijk is een bacteriële infectie van een virusinfectie te onderscheiden, schrijft een arts echter vaak aan alle patiënten met bindvliesontsteking antibiotica voor. Oogdruppels of -zalven met antibiotica, zoals sulfacetamide of polymyxine- trimethoprim Handelsnaam
Monotrim
Wellcoprim
die werkzaam zijn tegen veel typen bacteriën, worden gedurende zeven tot tien dagen gebruikt. Oogdruppels moeten elke twee tot drie uur worden aangebracht omdat het middel met het traanvocht wegspoelt. Zalven blijven langer werkzaam en worden elke zes uur aangebracht, maar het zicht kan wazig zijn.

Voor de behandeling van insluitselconjunctivitis worden orale antibiotica, zoals erytromycine Handelsnaam
Erythrocine
Aknemycin
Eryderm
Inderm
Zineryt
, azitromycine Handelsnaam
Zithromax
of doxycycline Handelsnaam
Vibramycin
Dagracycline
Dumoxin
Unidox
Vibra‑S
, voorgeschreven. Bindvliesontsteking door gonokokken kan met een ceftriaxoninjectie worden behandeld. Oogdruppels met corticosteroïden kunnen nodig zijn bij sommige patiënten met ernstige bindvliesontsteking door adenovirussen, vooral wanneer de ontsteking van het oog hen belemmert bij belangrijke dagelijkse activiteiten. Bij iemand met een bindvliesontsteking veroorzaakt door een herpesvirus kunnen antivirale geneesmiddelen op de ogen worden aangebracht ( trifluridine Handelsnaam
TFT Ophthiole
- of idoxuridineoogdruppels of vidarabinezalf) of oraal worden toegediend ( aciclovir Handelsnaam
Zovirax
Previum
). Antivirale geneesmiddelen zijn niet zinvol bij infecties die door andere virussen worden veroorzaakt.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Goedaardige woekeringen

Volgende: Scleritis

Illustraties
Tabellen
Disclaimer