MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Droge keratoconjunctivitis

Bij droge keratoconjunctivitis (keratoconjunctivitis sicca, droge ogen) heeft de patiënt last van droogte van het bindvlies en het hoornvlies.

Droge ogen kunnen het gevolg zijn van ontoereikende traanvochtproductie. Bij deze vorm van droge ogen produceert de traanklier onvoldoende traanvocht om bindvlies en hoornvlies geheel met een laag traanvocht te bedekken. Deze vorm komt het vaakst voor bij vrouwen na de menopauze.

Droge ogen kunnen ook het gevolg zijn van een abnormale samenstelling van het traanvocht, waardoor het traanvocht snel verdampt. Hoewel in dat geval de traanklier voldoende traanvocht produceert, verloopt de verdamping zo snel dat bindvlies en hoornvlies gedurende bepaalde activiteiten of in bepaalde omgevingen niet volledig kunnen worden bedekt met een voldoende laag traanvocht.

In zeldzame gevallen kunnen droge ogen door onvoldoende traanvochtproductie een symptoom zijn van ziekten als reumatoïde artritis, systemische lupus erythematodes of het Sjögren-syndroom.

Symptomen

Symptomen van droge ogen zijn onder andere irritatie, jeuk, een branderig gevoel, druk achter het oog, een trekkend gevoel en het gevoel dat er iets in het oog zit. Een beschadiging aan het oogoppervlak kan ongemak en gevoeligheid voor fel licht verergeren. De symptomen worden erger door activiteiten waarbij de knipperfrequentie kleiner wordt, vooral activiteiten waarbij langdurig een beroep op de ogen wordt gedaan, zoals lezen, beeldschermwerk, autorijden of televisiekijken. De symptomen worden ook ernstiger in stoffige, rokerige en droge omgevingen, zoals in vliegtuigen of winkelcentra, op dagen met een lage luchtvochtigheid en in gebieden waar airconditioning (vooral de auto), ventilators of verwarming wordt gebruikt. Bepaalde geneesmiddelen kunnen de symptomen versterken, bijvoorbeeld isotretinoïne Handelsnaam
Roaccutane
, kalmeringsmiddelen, vochtafdrijvende middelen, antihypertensiva, orale voorbehoedsmiddelen en antihistaminica. De symptomen worden minder bij koel, regenachtig of mistig weer en in vochtige ruimten als de douche.

Zelfs bij de ernstigste vorm van droge ogen gaat het gezichtsvermogen zelden verloren. Sommige patiënten zien echter soms wazig of de irritatie kan zo hevig zijn dat ze hun ogen moeilijk kunnen gebruiken. Bij sommige personen met zeer droge ogen kan het hoornvliesoppervlak dik worden of kunnen er zweren en littekens ontstaan. In een enkel geval kunnen er bloedvaten over het hoornvlies groeien. Het gezichtsvermogen kan worden aangetast door de vorming van littekenweefsel en de groei van bloedvaten.

Diagnose en behandeling

Hoewel de diagnose meestal op basis van de symptomen kan worden gesteld, kan de hoeveelheid traanvocht in het oog ook worden gemeten met de zogeheten ‘Schirmer-test', waarbij een stuk filtreerpapier bij de rand van het ooglid wordt geplaatst. De ogen worden onderzocht met een spleetlamp (zie Symptomen en diagnose van oogaandoeningen:DiagnoseIllustraties) om vast te stellen of het oog beschadigd is.

Het probleem kan meestal worden verminderd door het gebruik van kunsttranen (oogdruppels die wat betreft samenstelling op traanvocht lijken) die om de paar uur moeten worden opgebracht. Het kan ook helpen om droge, tochtige omgevingen te mijden en luchtbevochtigers te gebruiken. Ook kan met een eenvoudige chirurgische ingreep de afvoer van traanvocht via de neus worden geblokkeerd, zodat er meer van het traanvocht beschikbaar blijft voor het vochtig houden van het oog. Bij patiënten met zeer droge ogen worden de oogleden soms gedeeltelijk aan elkaar vastgemaakt om de verdamping van het traanvocht te beperken.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Herpes-simplex-keratitis

Illustraties
Tabellen
Disclaimer