MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Diabetische retinopathie

Diabetische retinopathie is een beschadiging van het netvlies als gevolg van diabetes mellitus (suikerziekte).

Diabetes mellitus kan twee soorten veranderingen in het oog veroorzaken. Deze veranderingen, niet-proliferatieve en proliferatieve retinopathie, behoren tot de meest voorkomende oorzaken van blindheid in de ontwikkelde landen. Sommige veranderingen van het netvlies treden bij vrijwel alle diabetespatiënten op, ongeacht hun gebruik van insuline. Diabetici die ook een verhoogde bloeddruk hebben, lopen een grotere kans om diabetische retinopathie te krijgen omdat beide aandoeningen vaak schade aan het netvlies toebrengen.

Hoge bloedglucosespiegels maken de wanden van kleine bloedvaten, dus ook die in het netvlies, zwakker, waardoor ze vatbaarder worden voor beschadiging. Uit beschadigde netvliesbloedvaten kan bloed en plasma in het netvlies lekken.

De ernst van de retinopathie en de mate van aantasting van het gezichtsvermogen hangen af van hoe goed de patiënt de bloedglucosespiegel op peil houdt en hoe lang de patiënt al aan diabetes mellitus lijdt. Over het algemeen treedt retinopathie op als iemand deze aandoening al ten minste tien jaar heeft.

Symptomen en diagnose

Bij niet-proliferatieve retinopathie lekt er bloed uit kleine bloedvaten in het netvlies. Het gebied rondom het lek kan zwellen, waardoor schade in delen van het gezichtsveld ontstaat. Als het lek zich dicht bij de gele vlek bevindt, kan het centrale gezichtsveld wazig worden. In het begin kunnen de effecten op het gezichtsvermogen minimaal zijn, maar het gezichtsvermogen kan geleidelijk slechter worden. Er kan een blauwgele afwijking in het zien ontstaan, die de waarneming van kleuren verstoort. Er kunnen blinde vlekken optreden, hoewel de patiënt deze misschien niet opmerkt en dit meestal pas ontdekt als er een test wordt uitgevoerd. Het zwellen van de gele vlek (maculaoedeem) als gevolg van lekkage van vocht uit bloedvaten kan uiteindelijk tot een aanzienlijk verlies van het gezichtsvermogen leiden.

Bij proliferatieve retinopathie gaan er als gevolg van de beschadiging van het netvlies nieuwe bloedvaten groeien. De nieuwe bloedvaten vertonen een afwijkende groei, wat soms tot bloedingen of littekenvorming leidt. Wijdverbreide littekenvorming kan het loslaten van het netvlies veroorzaken. Proliferatieve retinopathie leidt meestal tot een ernstiger verlies van het gezichtsvermogen dan niet-proliferatieve retinopathie. Het kan volledige of bijna volledige blindheid veroorzaken door omvangrijke bloeding in het glasachtig lichaam (de geleiachtige substantie in het achterste deel van het oog) of loslating van het netvlies.

De arts kan de diagnose ‘niet-proliferatieve' en ‘proliferatieve retinopathie' stellen door het netvlies met een oftalmoscoop of een spleetlamp te onderzoeken. Met fluoresceïneangiografie kan de locatie van de lekken worden bepaald. (zie Symptomen en diagnose van oogaandoeningen: Fluoresceïneangiografie)

Preventie en behandeling

De beste manier om diabetische retinopathie te voorkomen, is de bloedglucosespiegel onder controle te houden en de bloeddruk te stabiliseren. Diabetespatiënten moeten elk jaar hun ogen laten onderzoeken, zodat retinopathie kan worden opgespoord en een eventueel noodzakelijke behandeling tijdig kan worden gestart.

De behandeling bestaat uit lasercoagulatie, waarbij een laserstraal in het oog op het netvlies wordt gericht om de groei van afwijkende netvliesbloedvaten af te remmen en lekkage te verminderen. Lasercoagulatie moet soms worden herhaald. Als er veel bloed uit de beschadigde vaten is gelekt, kan een operatie nodig zijn die ‘vitrectomie' wordt genoemd. Hierbij wordt bloed verwijderd uit de holte waarin zich het glasachtig lichaam bevindt. Na vitrectomie voor het verwijderen van bloedingen uit het glasachtig lichaam wordt het gezichtsvermogen vaak beter. Het gezichtsvermogen kan na vitrectomie bij loslating van het netvlies beter worden. Bij laserbehandelingen wordt het gezichtsvermogen slechts zelden beter, maar meestal wordt daarmee verdere verslechtering voorkomen.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Endoftalmitis

Illustraties
Tabellen
Disclaimer