MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Prostatitis

Prostatitis is pijn aan en zwelling van de prostaat.

De oorzaak van prostatitis is meestal onbekend. Prostatitis kan het gevolg zijn van een bacteriële infectie die zich vanuit de urinewegen naar de prostaat verspreidt of van bacteriën in de bloedstroom. Bacteriële infecties kunnen zich langzaam ontwikkelen en doen dan zich vaak opnieuw voor (chronische bacteriële prostatitis) of zich snel ontwikkelen (acute bacteriële prostatitis). In zeldzame gevallen is prostatitis het gevolg van infecties met schimmels, virussen of protozoën.

Symptomen

Spierspasmen in de blaas en het bekken, met name in het perineum (het gebied tussen de balzak en de anus) veroorzaken veel van de symptomen van prostatitis. Prostatitis veroorzaakt pijn in het perineum, de onderrug en vaak in de penis en zaadballen. De patiënt heeft soms ook last van frequente en hevige aandrang om te urineren, en soms kan het urineren pijn of een branderig gevoel veroorzaken. Door de pijn kan het ook moeilijk of zelfs pijnlijk zijn om een erectie of zaadlozing te bereiken. Er kan obstipatie optreden, waardoor de stoelgang pijnlijk wordt. Sommige symptomen komen vaker voor bij acute bacteriële prostatitis, zoals koorts, moeite met urineren en bloed in de urine. Bacteriële prostatitis kan leiden tot ophoping van pus (abces) in de prostaat of tot epididymitis (ontsteking van de bijbal). Chronische prostatitis kan de vruchtbaarheid aantasten.

Diagnose en behandeling

De diagnose prostatitis wordt meestal gebaseerd op de symptomen en een lichamelijk onderzoek. De prostaat wordt door een arts via de endeldarm onderzocht en kan opgezet en gevoelig bij aanraking zijn. Er worden kweken gemaakt van de urine en soms ook van het vocht dat uit de penis wordt geperst na massage van de prostaat tijdens onderzoek. Urinekweken tonen bacteriële infecties aan ongeacht de locatie in de urinewegen. Wanneer daarentegen een infectie wordt gevonden in kweken van prostaatvocht, is de prostaat duidelijk de oorzaak van de infectie.

Wanneer kweken geen bacteriële infectie aantonen, is prostatitis doorgaans moeilijk te genezen. De meeste behandelingen voor deze vorm van prostatitis verlichten de symptomen, maar genezen de ontsteking niet altijd. Deze behandelingen van de symptomen kunnen ook zinvol zijn bij chronische bacteriële prostatitis.

Niet-medicamenteuze behandelingen omvatten periodieke prostaatmassage (uitgevoerd door een arts door een vinger in de endeldarm in te brengen), frequente zaadlozing en een warm bad. Ontspanningstechnieken (biofeedback) kunnen de spasmen en pijn van de bekkenspieren verlichten. Als medicamenteuze behandeling kunnen fecesverzachters de pijnlijke stoelgang verlichten die door obstipatie ontstaat. Pijnstillers en ontstekingsremmende geneesmiddelen kunnen pijn en zwelling verlichten, ongeacht de oorsprong ervan. Alfa-adrenerge receptorblokkers die worden gebruikt bij prostaatvergroting (zoals doxazosine Handelsnaam
Cardura
, terazosine Handelsnaam
Hytrin
en tamsulosine Handelsnaam
Omnic
), kunnen door ontspanning van de spieren binnen de prostaat helpen de symptomen te verlichten. Om redenen die nog niet volledig duidelijk zijn, verlichten antibiotica soms de symptomen. Als de symptomen ondanks andere behandelingen ernstig zijn, kan een operatieve ingreep, zoals gedeeltelijke of volledige verwijdering van de prostaat, als laatste redmiddel worden overwogen. Vernietiging van de prostaat door microgolven of laserbehandelingen is een andere mogelijkheid.

Wanneer prostatitis het gevolg is van een bacteriële infectie, wordt 30 tot 90 dagen een via de mond ingenomen antibioticum gebruikt dat in het prostaatweefsel kan doordringen (bijvoorbeeld ofloxacine Handelsnaam
Tarivid
Trafloxal
, levofloxacine Handelsnaam
Tavanic
, ciprofloxacine Handelsnaam
Ciloxan
Ciproxin
of trimethoprim/sulfamethoxazol Handelsnaam
Co‑Trimoxazol
Bactrimel
Eusaprim
Sulfotrim
). Wanneer antibiotica minder lang worden ingenomen, kan dit tot een chronische infectie leiden. Chronische bacteriële prostatitis is soms moeilijk te genezen. Als zich een prostaatabces voordoet, is operatieve drainage meestal noodzakelijk.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Prostaatkanker

Illustraties
Tabellen
Disclaimer