MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Introductie

Bij mannen verwijst seksuele disfunctie naar problemen bij de geslachtsgemeenschap. Seksuele disfunctie omvat een variëteit aan stoornissen die van invloed zijn op de geslachtsdrift (libido), het vermogen om een erectie te krijgen of te handhaven (erectiele disfunctie of impotentie), zaadlozing (ejaculatie) en het vermogen een orgasme te bereiken.

Seksuele disfunctie kan het gevolg zijn van zowel lichamelijke of psychische factoren; veel seksuele problemen ontstaan door een combinatie van beide. Een lichamelijk probleem kan tot psychische problemen leiden (zoals angsten, vrees of stress), die op hun beurt het lichamelijke probleem kunnen verergeren. Mannen zetten zichzelf soms onder druk of voelen zich door een partner onder druk gezet om seksueel goed te presteren en worden wanhopig als dat niet lukt (prestatieangst). Prestatieangst kan problematisch zijn en leidt tot een verdere verslechtering van het vermogen van de man om van seksuele relaties te genieten.

Erectiele disfunctie (impotentie) is de meest voorkomende seksuele disfunctie bij mannen. Ook hebben sommige mannen last van een verminderde geslachtsdrift. Problemen met de zaadlozing omvatten ongecontroleerde ejaculatie voor of kort na het penetreren van de vagina (voortijdige ejaculatie), ejaculatie in de blaas (retrograde ejaculatie) en blokkering (obstructie) van het ejaculatiekanaal.

Normaal seksueel functioneren

Normaal seksueel functioneren is een complexe wisselwerking tussen geest (gedachten, herinneringen en emoties) en lichaam. Het zenuwstelsel, de bloedsomloop en het endocriene (hormonale) stelsel produceren samen met de geest een seksuele respons. Een verfijnd samenspel tussen alle onderdelen van het zenuwstelsel reguleert de seksuele respons van de man.

Verlangen (ook wel geslachtsdrift of libido genoemd) is de wens om een seksuele activiteit te ondernemen. Dit kan worden opgewekt door gedachten, woorden, beelden, geur of aanraking. Verlangen leidt tot opwinding, de eerste fase van de seksuele responscyclus. Opwinding wil zeggen seksuele prikkeling. Tijdens de opwinding neemt de bloedtoevoer naar de penis toe, waardoor een erectie ontstaat. Ook neemt de spierspanning in het hele lichaam toe. In de plateaufase blijven de opwinding en spierspanning gelijk of worden intenser. Orgasme is het hoogtepunt of de climax van seksuele opwinding. Bij het orgasme neemt de spierspanning in het gehele lichaam nog verder toe. De man ervaart samentrekkingen van de bekkenspieren, gevolgd door het loslaten van de spierspanning. Uit de penis wordt meestal, maar niet altijd, sperma uitgestort. Hoewel de ejaculatie en het orgasme zich vaak bijna gelijktijdig voordoen, zijn het afzonderlijke gebeurtenissen. Een ejaculatie kan zich voordoen zonder orgasme. Ook kan zich een orgasme voordoen zonder dat een ejaculatie optreedt, met name voor de puberteit of bij het gebruik van bepaalde geneesmiddelen (zoals sommige antidepressiva). De meeste mannen vinden een orgasme uitermate aangenaam. Bij ontlading keert de man terug naar een niet-opgewonden toestand. Na het orgasme duurt het enige tijd (refractaire periode) voordat een man weer een erectie kan krijgen. Vaak duurt dit slechts 20 minuten of minder bij jonge mannen, maar veel langer bij oudere mannen. De tijd tussen twee erecties neemt over het algemeen toe naarmate de man ouder wordt.

illustrative-material.sidebar 1

Seksuele activiteit en hartziekte

Seksuele activiteit is in het algemeen minder belastend dan gemiddelde tot zware lichamelijke inspanning en is dan ook meestal veilig voor mannen met een hartziekte. Hoewel het risico van een hartinfarct tijdens seksuele activiteit hoger is dan in rust, is het tijdens seksuele activiteit nog altijd zeer laag.

Toch moeten seksueel actieve mannen met aandoeningen van hart en bloedvaten (waaronder angina pectoris, hoge bloeddruk, hartfalen, hartritmestoornissen en blokkering van de aortaklep (aortastenose)) redelijke voorzorgsmaatregelen in acht nemen. Seksuele activiteit is meestal veilig als de ziekte licht van aard is, weinig symptomen veroorzaakt en als de bloeddruk normaal is. Als de ziekte gemiddeld van ernst is of als de patiënt andere aandoeningen heeft die het risico van een hartinfarct verhogen, is onderzoek mogelijk noodzakelijk om te bepalen hoe veilig seksuele activiteit is. Als de ziekte ernstig van aard is of als de patiënt een vergroot hart heeft dat de bloedafvoer uit de linker kamer blokkeert (obstructieve cardiomyopathie), moet van seksuele activiteit worden afgezien tot de ernst van de symptomen door een behandeling is afgenomen. Het gebruik van sildenafil Handelsnaam
Viagra
kan riskant zijn; patiënten die nitroglycerine Handelsnaam
Nitrolingual
gebruiken, mogen geen sildenafil Handelsnaam
Viagra
gebruiken. Seksuele activiteit moet ook worden uitgesteld tot minstens 2 tot 6 weken na een hartinfarct.

Vaak omvat onderzoek naar de veiligheid van seksuele activiteit een controle van het hart op tekenen van een slechte bloedtoevoer terwijl de patiënt op een loopband loopt. Als de bloedtoevoer tijdens de inspanning voldoende is, is een hartinfarct tijdens seksuele activiteit zeer onwaarschijnlijk.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Volgende: Erectiele disfunctie

Illustraties
Tabellen
Disclaimer