MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Sterilisatie
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Sterilisatie

Sterilisatie houdt in dat iemand blijvend onvruchtbaar wordt gemaakt.

In Nederland kiest ongeveer eenderde van alle paren die aan geboorteregeling doen voor sterilisatie. Sterilisatie moet altijd als definitief worden beschouwd. De vruchtbaarheid kan echter worden hersteld door een operatie waarbij de zaad- of eileiders weer worden verbonden (reanastomose). Bij mannen is deze hersteloperatie minder effectief dan bij vrouwen. Na een hersteloperatie bij de mannelijke partner wordt 45 tot 60% van de vrouwen zwanger, terwijl na een hersteloperatie bij de vrouwelijke partner 50 tot 80% van de vrouwen zwanger wordt.

Vasectomie is de sterilisatiemethode die bij de man wordt toegepast. Hierbij worden de zaadleiders (de buisjes waardoor het zaad uit de zaadballen naar de penis wordt geleid) doorgesneden en afgebonden. Een vasectomie wordt door een uroloog poliklinisch uitgevoerd, duurt ongeveer 20 minuten en kan onder plaatselijke verdoving gebeuren. Via een kleine insnijding aan weerszijden van de balzak (scrotum) wordt van elke zaadleider een stukje verwijderd, waarna de open einden worden afgebonden. Een man die een vasectomie heeft ondergaan, moet nog enige tijd voorbehoedmiddelen gebruiken. Omdat er nog resterende zaadcellen in de zaadleider achtergebleven zijn, is de man na de operatie meestal pas na ongeveer 15 tot 20 zaadlozingen onvruchtbaar. Met behulp van een laboratoriumtest kan worden vastgesteld dat er geen zaadcellen meer in het ejaculaat aanwezig zijn.

Tot de complicaties van een vasectomie horen bloedingen (bij minder dan 5% van de mannen), een ontstekingsreactie op weglekkend sperma en spontane rekanalisatie van de zaadleiders (bij minder dan 1%), meestal kort na de ingreep. De man kan na de operatie weer seksueel actief worden, met gebruik van voorbehoedmiddelen, zodra hij daar zin in heeft. Minder dan 1% van de vrouwen wordt zwanger nadat de partner is gesteriliseerd.

Afsluiting van de eileiders is de sterilisatiemethode die bij vrouwen wordt toegepast. Hierbij worden de eileiders (die de eicel van de eierstokken naar de baarmoeder transporteren) afgesloten. Het afsluiten van de eileiders is gecompliceerder dan een vasectomie. De ingreep wordt uitgevoerd via laparoscopie of hysteroscopie. Sterilisatie wordt bij voorkeur niet uitgevoerd tot 1 jaar na de bevalling omdat in dit jaar het grootste risico bestaat dat de baby overlijdt met een verhoogde kans op spijt als de moeder is gesteriliseerd.

Sterilisatie bij vrouwen wordt vaak uitgevoerd door middel van een laparoscopie onder algehele of plaatselijke verdoving. Daarbij werkt de arts vanuit een dunne buis die via een kleine insnijding in de buik van de vrouw wordt ingebracht. De eileiders worden afgeklemd, bijvoorbeeld met zogeheten ‘Filshie-clips'. Meestal kan de vrouw nog dezelfde dag naar huis. Bijna 6% van de vrouwen krijgt na een laparoscopie te maken met geringe complicaties, zoals obstipatie of een huidinfectie op de plaats van de incisie. Minder dan 1% krijgt ernstige complicaties, zoals bloedingen of perforatie van blaas of darmen. Ongeveer 2% van de vrouwen wordt toch zwanger in de eerste 10 jaar na de sterilisatie. Bij ongeveer eenderde van deze zwangerschappen betreft het een buitenbaarmoederlijke (ectopische) zwangerschap in een eileider.

Een hersteloperatie is bij slechts driekwart van de vrouwen succesvol. Een andere sterilisatiemethode is de hysteroscopische methode. Dit is een poliklinische ingreep die onder plaatselijke verdoving wordt uitgevoerd en waarbij een hysteroscoop via de vagina in de baarmoederholte wordt ingebracht. Vervolgens wordt via de openingen van de eileiders een siliconenvloeistof in de eileiders gespoten, die ‘uithardt' en zo de eileiders afsluit.

Verwijdering van de baarmoeder (hysterectomie) leidt tot onvruchtbaarheid. Deze ingreep wordt meestal niet als sterilisatiemethode toegepast, maar om een aandoening te behandelen.

illustrative-material.figure-short 3

De eileiders onderbreken: sterilisatie bij vrouwen

De eileiders onderbreken: sterilisatie bij vrouwen

Beide eileiders (de buisjes waardoor een eicel van de eierstokken naar de baarmoeder wordt getransporteerd) worden afgeklemd, afgebonden of dichtgebrand, zodat zaadcellen de eicel niet kunnen bereiken en niet kunnen bevruchten.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Anticonceptie

Illustraties
Tabellen
Disclaimer