MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Problemen met de timing van de weeën

De weeën kunnen te vroeg beginnen (voor de 37e week van de zwangerschap) of te laat (na de 41e tot 42e week van de zwangerschap). Daardoor kan de gezondheid of het leven van de foetus in gevaar komen. Te vroege of te late weeën kunnen zich voordoen wanneer de vrouw of de foetus een medisch probleem heeft of wanneer de foetus in een afwijkende positie ligt.

Ten hoogste 10% van de vrouwen bevalt op de uitgerekende datum (waarbij meestal wordt uitgegaan van een zwangerschap van 40 weken). Ongeveer 50% van de vrouwen bevalt binnen 1 week van de uitgerekende datum (ervoor of erna) en bijna 90% binnen 2 weken. Het kan moeilijk zijn om de duur van de zwangerschap vast te stellen, omdat de precieze datum van de bevruchting (conceptie) vaak niet kan worden bepaald. Vroeg in de zwangerschap kan de duur worden vastgesteld met behulp van echografie, een veilige en pijnloze onderzoeksmethode. Later in de zwangerschap is echografie hiervoor minder betrouwbaar.

Te vroeg breken van de vliezen. Bij ongeveer 10% van alle normale zwangerschappen scheuren de met vocht gevulde vliezen die de foetus omgeven voordat de weeën beginnen. Meestal beginnen de weeën dan binnen 12 tot 48 uur. Dit scheuren wordt gewoonlijk het ‘breken van de vliezen' genoemd. Het vruchtwater (amnionvloeistof) vloeit vervolgens via de vagina weg. De hoeveelheid vruchtwater varieert van een straaltje tot een golf. Zodra de vliezen zijn gebroken, moet de vrouw contact opnemen met haar arts of verloskundige.

Als de weeën niet binnen 24 tot 48 uur beginnen, neemt het risico van infectie van de baarmoeder en de foetus toe. Daarom worden de weeën vaak kunstmatig opgewekt (geïnduceerd) als de foetus voldoende rijp is. De arts kan het vruchtwater onderzoeken om na te gaan of de longen van de foetus rijp genoeg zijn. Als dat het geval is, worden de weeën opgewekt en kan de baby worden geboren. Zo niet, dan zal de arts de weeën meestal niet opwekken.

De temperatuur en polsfrequentie van de vrouw worden meestal ten minste tweemaal per dag gemeten. Een verhoging van de temperatuur of polsfrequentie kan een vroeg teken van infectie zijn. Bij een infectie worden de weeën onmiddellijk opgewekt en wordt het kind gehaald. In zeldzame gevallen, als er geen vruchtwater meer weglekt en de weeën ophouden, mag de vrouw weer naar huis. Wel moet ze in zo'n geval ten minste eenmaal per week door haar arts worden gecontroleerd.

Voortijdige weeën. Omdat te vroeg geboren baby's aanzienlijke gezondheidsproblemen kunnen hebben (zie Problemen bij pasgeborenen: Introductie), proberen artsen weeënactiviteit vóór de 34e zwangerschapsweek te voorkomen of te stoppen. Er is niet veel inzicht in de oorzaken van voortijdige weeën. Een gezonde levensstijl en regelmatige controle door de arts of verloskundige tijdens de zwangerschap zijn in elk geval belangrijk. Voortijdige weeën zijn moeilijk te stoppen. Als er vaginale bloedingen ontstaan of als de vliezen breken, is het vaak het beste om de weeën te laten doorzetten. Als er geen vaginaal bloedverlies is en de vliezen geen vruchtwater doorlaten, wordt de vrouw geadviseerd te rusten en haar activiteiten zo veel mogelijk te beperken, bij voorkeur tot activiteiten waarbij ze kan zitten. Ze krijgt vocht toegediend en eventueel ook geneesmiddelen die de weeën kunnen remmen. Op deze manier kunnen de weeën vaak enige tijd worden uitgesteld.

Geneesmiddelen die de weeën kunnen remmen, zijn onder andere fenoterol en atosiban. Door intraveneuze toediening van magnesiumsulfaat kunnen voortijdige weeën vaak worden gestopt. Fenoterol heeft als bijwerking dat de hartfrequentie van de vrouw wordt verhoogd, hetgeen onaangenaam is.

Als de ontsluiting van de baarmoederhals meer dan 5 centimeter is, gaat de bevalling vaak door totdat het kind is geboren. Als de arts denkt dat een voortijdige bevalling onvermijdelijk is, kan de vrouw corticosteroïden (bijnierschorshormonen) toegediend krijgen, bijvoorbeeld betamethason Handelsnaam
Celestone
Betnelan
Betnesol
Celestoderm
. Corticosteroïden, mits 24 uur voor de geboorte toegediend, zorgen ervoor dat de longen en andere organen van de foetus sneller rijpen en verminderen het risico dat de baby na de geboorte ademhalingsproblemen krijgt (respiratory distress syndrome of ademnoodsyndroom).

Serotiene (overdragen) zwangerschap. Bij de meeste zwangerschappen die de 41 of 42 weken iets overschrijden, ontstaan geen problemen. Er kunnen echter wel problemen ontstaan als de placenta niet langer voor een gezonde omgeving voor de foetus kan zorgen. Een dergelijke toestand wordt ‘serotiniteit' genoemd.

Bij een zwangerschapsduur van 41 weken worden meestal onderzoeken gestart om de bewegingen en de hartfrequentie van de foetus te beoordelen, alsmede de hoeveelheid vruchtwater, die bij serotiene zwangerschappen aanmerkelijk afneemt. Ook de ademhalingsfrequentie en harttonen van de foetus worden gecontroleerd. De arts kan het welzijn van de foetus controleren met behulp van cardiotocografie (CTG). (zie Normale weeën en bevalling:WeeënKader)

Bij een zwangerschapsduur van 42 weken worden de weeën meestal opgewekt of wordt de baby gehaald met een keizersnede.

Een bevalling die te langzaam verloopt. Als de bevalling te langzaam verloopt, bestaat de kans dat de foetus te groot is voor het geboortekanaal (bekken en vagina). In dat geval kan een bevalling met behulp van een verlostang (forceps), vacuümextractor of via een keizersnede noodzakelijk zijn. Als het geboortekanaal ruim genoeg is voor de foetus, maar de weeën niet doorzetten, krijgt de moeder intraveneus oxytocine Handelsnaam
Syntocinon
toegediend om de baarmoeder te stimuleren tot krachtiger samentrekkingen. Als oxytocine Handelsnaam
Syntocinon
niet het beoogde effect heeft, wordt een keizersnede uitgevoerd. Ligt de baby al in een positie om geboren te worden, dan kan in plaats van een keizersnede een verlostang of vacuümextractor worden gebruikt.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Problemen bij de vrouw

Volgende: Procedures tijdens de bevalling

Illustraties
Tabellen
Disclaimer