MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Faryngitis

Faryngitis is een ontsteking van de keel (farynx) en soms de keelamandelen (tonsillen).

In de meeste gevallen wordt faryngitis veroorzaakt door dezelfde virussen die verkoudheid veroorzaken. Evenals verkoudheid verdwijnt een virale faryngitis vanzelf en vormt deze alleen een probleem omdat een kind er zich beroerd door voelt en van school moet verzuimen. Streptokokkenbacteriën zijn minder vaak, maar wel een ernstiger oorzaak van faryngitis (streptokokkenangina). Angina komt bijna niet voor bij kinderen jonger dan 2 jaar. Faryngitis wordt in zeldzame gevallen ook veroorzaakt door ongewone infectieziekten, zoals de ziekte van Pfeiffer (mononucleosis infectiosa) of, in landen waar weinig wordt gevaccineerd, difterie.

De keelamandelen (gebieden van lymfoïd weefsel achter in de keel) kunnen bij kinderen met faryngitis ook ontstoken raken. Een arts kan de term ‘tonsillitis' (keelamandelontsteking) gebruiken wanneer de keelamandelen opmerkelijk zijn vergroot. Het komt voor dat de amandelen na een periode van faryngitis geïnfecteerd, ontstoken of vergroot blijven (chronische tonsillitis).

Bacteriële faryngitis kan aanhoudende ontsteking, infectie en zwelling van de keelamandelen veroorzaken (chronische tonsillitis) of crypteuze tonsillitis (waarbij de crypten van de amandelen met pus zijn gevuld). Faryngitis kan ook abcessen veroorzaken aan de zijkant van de farynx (laterofaryngeale abcessen), achter de farynx (retrofaryngeale abcessen) of rondom de keelamandelen (peritonsillaire abcessen). (zie Aandoeningen van de keel: Introductie)

Enkele zeldzame complicaties van door streptokokkenveroorzaakte faryngitis zijn acuut reuma (zie Bacteriële infecties: Acuut reuma), glomerulonefritis of levensbedreigende infecties van de weefsels (necrotiserende fasciitis) en van het bloed (toxischeshocksyndroom).

Symptomen

Alle kinderen met faryngitis hebben keelpijn en pijn bij het slikken. Oorpijn kan optreden omdat de keel en oren dezelfde zenuwen delen. De achterkant van de keel en de keelamandelen zijn gewoonlijk rood en de amandelen zijn soms vergroot of met een wit beslag bedekt.

Kinderen met faryngitis in combinatie met een verkoudheid hebben last van een loopneus, hoesten en verhoging. Kinderen met faryngitis veroorzaakt door streptokokken hebben mogelijk gevoelige, gezwollen lymfeklieren in de hals en hoge koorts. Af en toe heeft een kind met angina symptomen van roodvonk (zie Bacteriële infecties: Symptomen), onder meer een tong die eerst wit uitslaat en vervolgens vuurrood wordt (frambozentong) en een kenmerkende huiduitslag (rode vlekken met rode puntjes).

Kinderen met chronische tonsillitis kunnen keelpijn of een onaangenaam gevoel of pijn bij het slikken hebben.

Diagnose en behandeling

Een arts vermoedt faryngitis bij roodheid en een wit beslag of pus achter in de keel en wanneer de lymfeklieren in de hals zijn opgezet.

Als angina wordt vermoed, kan een uitstrijkje van de achterkant van de keel worden gemaakt. De uitslag is 1 tot 2 dagen later bekend.

Angina wordt gewoonlijk behandeld met penicilline, toegediend in de vorm van een enkele injectie of oraal als tiendaagse kuur. Als het kind allergisch is voor penicilline, kan de arts erytromycine Handelsnaam
Erythrocine
Aknemycin
Eryderm
Inderm
Zineryt
of een ander antibioticum voorschrijven. Angina en een virale faryngitis worden behandeld door het kind tegen de pijn en de koorts ibuprofen Handelsnaam
Advil
Actifen
Brufen
Femapirin
Relian
of paracetamol te geven en het veel te laten drinken. Wanneer slikken pijnlijk is en de eetlust nog niet is teruggekeerd, kan het beste soep worden gegeven om uitdroging en ondervoeding tegen te gaan. Gorgelen met zout water of toedienen van een verdovende keelspray kan effectief zijn om de pijn tijdelijk te verlichten.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Introductie

Volgende: Gehoorstoornissen

Illustraties
Tabellen
Disclaimer