MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Introductie
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Introductie

Diepzee- of scubaduiken geeft kans op verschillende vormen van letsel. Duiken in koud water kan al snel onderkoeling (hypothermie, een gevaarlijk lage lichaamstemperatuur) veroorzaken, waardoor het slachtoffer zich verward gaat gedragen en het beoordelingsvermogen afneemt. Bij mensen met kransslagaderlijden kan koud water dodelijke hartritmestoornissen veroorzaken. Andere mogelijke duikrisico's zijn verdrinking, beten en steken door waterdieren, zonnebrand en warmteletsel, snijwonden en bloeduitstortingen en zeeziekte. Geneesmiddelen, drugs en alcohol kunnen in de diepte onvoorziene, gevaarlijke effecten hebben.

De meeste duikersziekten hebben echter te maken met drukveranderingen. Deze aandoeningen kunnen ook voorkomen bij mensen die werken in onderwatertunnels of caissons (waterdichte ruimten voor bouwwerkzaamheden onder water). In een dergelijke omgeving heerst een verhoogde luchtdruk om het water buiten te houden.

De hoge druk onder water wordt veroorzaakt door het gewicht van het water erboven, net als de luchtdruk (atmosferische druk) op het land het gevolg is van het gewicht van de lucht erboven. Bij het duiken wordt de druk onder water vaak uitgedrukt in meter waterkolom of in aantal atmosfeer absolute druk. De absolute druk is de druk uitgeoefend door de waterkolom (1 atmosfeer op tien meter diepte) plus de luchtdruk aan de oppervlakte, die 1 atmosfeer bedraagt. Een duiker wordt op een diepte van tien meter dus blootgesteld aan een totale druk van 2 atmosfeer absoluut, ofwel het dubbele van de luchtdruk aan de oppervlakte. Met elke bijkomende tien meter diepte neemt de druk met 1 atmosfeer toe.

Duikersziekten zijn in drie categorieën in te delen:

  • duikersziekten als gevolg van samendrukking (tijdens afdaling) of uitzetting (tijdens opstijging) van gas in met gas gevulde ruimten in het lichaam; letsel dat hierbij optreedt, noemt men een ‘barotrauma'
  • ziekten die ontstaan als gevolg van verhoogde partiële gasspanningen door verblijf op diepte, zoals zuurstofintoxicatie en stikstofnarcose
  • decompressieziekte (vroeger ook wel ‘caissonziekte' genoemd), die ontstaat doordat in het weefsel opgeloste stikstof bij de opstijging vrijkomt.

Een andere manier om duikersziekten in te delen, is te kijken naar de fase waarin iemand zich tijdens de duik bevindt. Daarbij onderscheidt men duikersziekten van de ‘compressiefase' (toenemende druk tijdens de afdaling), de ‘isopressiefase' (gelijkblijvende druk en dus gelijke diepte tijdens de duik) en de ‘decompressiefase' (afnemende druk tijdens de opstijging).

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Volgende: Barotrauma

Illustraties
Tabellen
Disclaimer