MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Spinnenbeten

Bijna alle spinnen zijn giftig. Gelukkig hebben de meeste soorten te korte of te zwakke tanden om door de menselijke huid heen te bijten. Er zijn ten minste 60 soorten waarvan beschreven is dat ze mensen hebben gebeten. Ernstige verwondingen worden echter hoofdzakelijk veroorzaakt door slechts twee soorten spinnen: de zwarte weduwe en de Loxosceles reclusa (brown recluse spider). Hoewel tarantula's als gevaarlijk worden beschouwd, veroorzaakt hun beet geen ernstig letsel.

Symptomen

De beet van een zwarte weduwe (black widow) veroorzaakt meestal een scherpe pijn, ongeveer als een speldenprik, gevolgd door een doffe pijn, soms een verdoofd gevoel in het gebied rond de beet. Er treedt ook een pijnlijk verkrampt gevoel op en spierstijfheid, soms in ernstige vorm, in de buik of in schouders, rug en borst. Andere symptomen kunnen zijn: misselijkheid, braken, transpiratie, rusteloosheid, angstgevoelens, hoofdpijn, hangende en gezwollen oogleden, huiduitslag en jeuk, ernstige ademhalingsproblemen, toegenomen speekselproductie en zwakte.

Bij de Loxosceles reclusa (brown recluse spider) kan er onmiddellijk na de beet weinig of geen pijn optreden, maar binnen ongeveer een uur pijn in het gebied rond de beet ontstaan. De pijn kan hevig zijn en het gehele wondgebied bestrijken. Het wondgebied kan rood worden, bloeduitstortingen vertonen en jeuken. Ook in de rest van het lichaam kan jeuk optreden. Er vormt zich een blaar, met daaromheen bloeduitstortingen of een gebied met een iets rodere kleur. Vervolgens wordt de blaar groter, vult zich met bloed en breekt open, waardoor een open zweer ontstaat die een groot kraterachtig litteken kan nalaten. Misselijkheid, braken, pijn, vermoeidheid, koude rillingen, transpiratie, bloedaandoeningen en nierinsufficiëntie kunnen optreden, maar de beet is zelden dodelijk.

Diagnose en behandeling

Er bestaat geen manier om aan de hand van de beetafdruk te bepalen om welke spinnensoort het gaat. Een specifieke diagnose is dan ook alleen mogelijk als de spin kan worden bekeken. De zwarte weduwe is herkenbaar aan de rode of oranje zandlopervormige tekening op de buik. Loxosceles reclusa heeft een vioolvormige tekening op de rug.

De enige zinvolle vorm van spoedeisende hulp bij een spinnenbeet is een ijsblokje op de beet te leggen om de pijn te verminderen. Bij een beet van een zwarte weduwe kunnen spierpijn en krampen worden verlicht met spierontspannende middelen en pijnstillende opiaten. Bij lichte pijn kan een warm bad verlichting brengen. Bij ernstige vergiftigingen wordt tegengif toegediend. Ziekenhuisopname is meestal noodzakelijk bij mensen met een leeftijd onder de 16 of boven de 60 jaar en bij mensen met hoge bloeddruk of een hartaandoening. Tegen het gif van Loxosceles reclusa is nog geen tegengif verkrijgbaar. Huidzweren worden dagelijks gereinigd met een povidon-jodiumoplossing en drie keer per dag geweekt in een steriele zoutoplossing (fysiologisch zout). Afgestorven weefsel wordt zo nodig verwijderd.

illustrative-material.sidebar 1

Wat is serumziekte?

Serumziekte is een reactie van het immuunsysteem op grote hoeveelheden lichaamsvreemde eiwitten die in het bloed zijn terechtgekomen. Een bekende bron van een dergelijk lichaamsvreemd eiwit is paardenserum, een bestanddeel van veel tegengiffen die worden gebruikt bij de behandeling van gifslangen- en spinnenbeten en schorpioenensteken. Symptomen van serumziekte zijn koorts, uitslag en gewrichtspijnen. Nierbeschadiging en overlijden komen zelden voor. Artsen behandelen serumziekte met antihistaminen als difenhydramine en met corticosteroïden. Tegengiffen die geen paardenserum bevatten, veroorzaken zelden serumziekte.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Mensenbeten

Volgende: Steken en beten van zeedieren

Illustraties
Tabellen
Disclaimer