MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Steken van bijen, wespen, horzels en mieren

Steken van bijen, wespen, horzels en mieren komen veel voor. Sommige mieren steken ook. Een gemiddeld persoon kan veilig 20 steken per kilo lichaamsgewicht verdragen. Dit betekent dat de gemiddelde volwassene meer dan duizend steken zou kunnen overleven, terwijl voor een kind vijfhonderd steken dodelijk kunnen zijn. Eén steek kan echter wel dodelijk zijn wanneer een anafylactische shock optreedt (een levensbedreigende allergische reactie waarbij de bloeddruk daalt en de luchtwegen afgesloten raken (zie Allergische reacties: Anafylactische reacties)) bij iemand die allergisch is voor dergelijke steken. In de Verenigde Staten overlijden elk jaar drie of vier keer zoveel mensen aan bijensteken als aan slangenbeten. Een agressievere soort honingbij, de Afrikaanse ‘killer'-bij, rukt vanuit Zuid-Amerika op naar het noorden en heeft het zuiden van de Verenigde Staten bereikt. Deze soort valt een slachtoffer in zwermen aan, waardoor de reactie ernstiger is dan bij andere bijen.

In het zuiden van de Verenigde Staten, vooral rond de Golf van Mexico, worden jaarlijks 40% van de mensen die in het gebied wonen waar de vuurmier voorkomt, door deze mier gestoken. Ten minste 30 mensen overlijden aan de gevolgen.

Symptomen

Bijensteken veroorzaken onmiddellijk pijn en een rood, opgezwollen gebied met een doorsnede van ongeveer een centimeter. In de twee tot drie dagen daarna breidt het gebied zich bij sommige mensen uit tot een doorsnede van vijf centimeter of meer. Deze zwelling wordt soms aangezien voor een infectie, iets wat na een bijensteek zelden voorkomt.

Een steek van een vuurmier veroorzaakt onmiddellijk pijn en een rood, gezwollen gebied, dat binnen 45 minuten verdwijnt. Er ontstaat een blaar die na twee tot drie dagen openbreekt. Op de plaats van de beet treedt vaak infectie op. In sommige gevallen ontstaat geen blaar, maar een rode, gezwollen, jeukende vlek. Individuele zenuwen kunnen ontstoken raken en er kunnen epileptische insulten optreden.

Behandeling

Bij een steek van een bij kan de angel in de huid achterblijven. De angel moet zo snel mogelijk worden verwijderd. De methode van verwijdering is niet van belang. De pijn kan worden verlicht door op de plaats van de steek een ijsblokje te leggen. Een crème met een lokaal corticosteroïde is vaak zinvol. Mensen met een allergie voor steken dienen altijd een injectiespuit met epinefrine Handelsnaam
Epinefrine
Epipen
bij zich te hebben om anafylactische of allergische reacties tegen te gaan. Zij dienen zich later alsnog te melden bij de spoedeisende hulp om zich voor de zogenaamde ‘late' reactie te laten behandelen.

Mensen die eerder een ernstige allergische reactie op een bijensteek hebben vertoond, kunnen een desensitisatiebehandeling ondergaan. (zie Allergische reacties: Preventie)

Dit kan helpen om dergelijke reacties in de toekomst te voorkomen.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Steken en beten van zeedieren

Volgende: Steken van schorpioenen

Illustraties
Tabellen
Disclaimer