MERCK MANUAL MEDISCH HANDBOEK
Tips voor betere resultaten
ABCDEFGHI
JKLMNOPQR
STUVWXYZ
In dit onderwerp
Informatiebronnen
Naar boven

Sectie

Hoofdstuk

Onderwerp

Informatiebronnen

De meeste artsen vertrouwen grotendeels op hun ervaring: datgene wat ze hebben geleerd bij het diagnosticeren en behandelen van mensen met dezelfde soort problemen.

Artsen lezen echter ook medische boeken en tijdschriften, bezoeken nascholingscursussen en congressen, overleggen met collega's en raadplegen andere bronnen, zoals websites op internet over gezondheidsonderwerpen, om meer te weten te komen over specifieke problemen en om op de hoogte te blijven van nieuwe informatie die uit medisch onderzoek voortvloeit. Ze kunnen ook aanbevelingen (praktijkrichtlijnen) doornemen die door groepen deskundigen worden gepubliceerd. Het Nederlands Huisartsengenootschap (NHG), de Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) en het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO stellen richtlijnen op die voor een deel ook op de websites van deze organisaties kunnen worden geraadpleegd.

Mensen die gezondheidsinformatie nodig hebben, gaan daarvoor meestal naar hun arts. Veel mensen zoeken echter ook naar informatie in het voortdurend groeiende aantal bronnen in gedrukte of digitale vorm (internet).

Artsen beoordelen gepubliceerd onderzoek op zijn waarde en gaan na hoe de bevindingen in de praktijk zouden kunnen worden toegepast. Verschillende soorten onderzoek leveren verschillende soorten informatie op.

Bij een cross-sectioneel onderzoek (soms ook ‘dwarsdoorsnedeonderzoek' genoemd) worden groepen mensen op hetzelfde moment met elkaar vergeleken. Bij een dergelijke opzet worden de resultaten van onderzoek bij mensen die een bepaalde ziekte hebben, vergeleken met de resultaten van onderzoek bij mensen die die ziekte niet hebben. Het wordt vaak gebruikt om te beoordelen in welke mate medisch onderzoek bijdraagt aan het diagnosticeren van ziekten. Bij een case-control-onderzoek wordt de ziektegeschiedenis van mensen die aan een bepaalde ziekte lijden, vergeleken met die van verder overeenkomstige mensen die niet aan die ziekte lijden. Een dergelijk onderzoek wordt vaak gebruikt om te weten te komen wat de oorzaken van een ziekte zijn. Bij een cohortonderzoek worden mensen gedurende eenzelfde tijd gevolgd. De duur kan uiteenlopen van uren tot tientallen jaren, afhankelijk van het onderwerp van het onderzoek. Een cohortonderzoek zou kunnen worden gebruikt om na te gaan welke invloed een ziekte op den duur op mensen heeft (prognose).

Een klinisch vergelijkingsonderzoek wordt beschouwd als de grondigste en striktste vorm van onderzoek. Bij een gecontroleerd klinisch vergelijkingsonderzoek, ondergaat de ene groep mensen een bepaalde behandeling of bepaald onderzoek terwijl de andere groepen (controlegroepen) andere behandelingen of onderzoeken of helemaal geen behandeling of onderzoek ondergaan. Bij een gerandomiseerd, gecontroleerd klinisch onderzoek worden de proefpersonen willekeurig in de groepen ingedeeld. De omstandigheden bij een klinisch onderzoek zijn scherp omschreven, zodat uitsluitend mensen met dezelfde eigenschappen deelnemen. Bij een ‘dubbelblind' onderzoek weet de patiënt niet tot welke groep hij behoort. Ook de behandelend arts krijgt dit pas na afloop van de test te horen. Dit soort onderzoek levert de betrouwbaarste resultaten.

Soms wordt er onderzoek uitgevoerd om de kosten van verschillende benaderingen van diagnose en behandeling met elkaar te vergelijken. Deze onderzoeken worden ‘kosteneffectiviteitsanalyse' en ‘kosten-batenanalyse' genoemd. Dit soort onderzoek stelt artsen soms in staat de maatschappelijke gevolgen van een besluit beter te overzien, maar dit soort onderzoek geeft niet de doorslag wanneer zij nadenken over besluiten voor één bepaalde patiënt.

Doordat onderzoeken op verschillende wijzen worden opgezet en uitgevoerd, kunnen zelfs onderzoeken met dezelfde doelstelling tegenstrijdige resultaten opleveren. Een methode om te proberen deze tegenstrijdigheden te overwinnen, is het samenvatten van de bevindingen van alle onderzoeken over een bepaald onderwerp. Deze samenvattingen worden vervolgens grondig vergeleken en kritisch beoordeeld. Zoiets wordt een ‘systematisch overzicht' (review) genoemd. Een andere methode om te proberen tegenstrijdige resultaten op te heffen, wordt ‘meta-analyse' genoemd. Bij een meta-analyse worden de betrouwbaarste onderzoeksresultaten samengevoegd om vervolgens statistisch te worden beoordeeld.

Laatste volledige inspectie/herziening februari 2003

Naar boven

Vorige: Deelnemen aan medische besluitvorming

Illustraties
Tabellen
Disclaimer